Sizin İlişkiniz Hangi Tip..?

1512396259-LQEs_cover

Sevgilinizle, nişanlınızla, eşinizle ya da partnerinizle nasıl bir ilişkiniz var? Çocuklukta yaşamış olduğunuz birtakım deneyimler sizin ilişkilerde hangi tip bağlanma yaşayacağınızın ipuçlarını vermekte. Dört tip bağlanma şekli olduğuna dikkat çeken uzmanlara göre kusursuz bir ilişkinin de formülü var… Peki sizin ilişkiniz hangisine daha çok uyuyor?

Çocukluk yaşantısı, duygusal ilişkileri nasıl etkiler?

“Çoğunluk kanı, ilişkilerin aşkla başlamış olduğu tarafındadır. Aşkın insanlık tarihi boyunca var olduğu, her insanın hayatında en az bir kere yaşadığı ya da yaşamayı umut ettiği duygusal durum olduğunu biliyoruz.

Temel düzeyde; Freud aşkı cinselliğin yüceltilmesi olarak, Fromm ilgi, saygı ve sorumluluk olarak, Maslow ise kişinin kendisine güvensizliğiyle ilişkili olarak ya da kendini gerçekleştirme isteğini ortaya çıkaran bir duygu olarak görmüştür. Her araştırmanın yadsımadığı en önemli gerçek ise çocukluk yaşantısının yetişkinlik dönemindeki duygusal ilişkileri yüksek derece etkilediğidir.

Çocukluk dönemindeki fiziksel ve ruhsal ihtiyaçlarımızın ne denli karşılandığıyla ilişkili olan bağlanma stilleri temel güven ya da güvensizlik duygusu üzerine kuruludur. Bowlby’nin bu kuramında 4 önemli stil görülmektedir. Hangi bağlanma stiliyle büyütüldüğümüz, ilişkilerimizi de bu bağlanma stillerine göre yönettiğimizi açığa çıkarmaktadır.

İlişkide 4 tip bağlanma şekli: Sizin ilişki tipiniz hangisi?

İlgili resim

1- Güvenli bağlanma stili olan yetişkinler:

Kendilik algısı olumlu, karşısındaki kişiye karşı da olumlu duygularla yaklaşır. Başkalarının kendisini nasıl gördüğünden ziyade kendisini nasıl gördüğü daha da önemlidir. Hem yakınlık kurmada hem de yalnız kaldığı zamanda da kendini yönetmekte oldukça başarılıdırlar. Bir başkasına bağlı olmakta mutluluk duyan, uzun süreli ilişkiler yaşayan, saygı ve güveni rahatlıkla duyan yetişkinlerdir.

2- Saplantılı bağlanma stili olan yetişkinler:

Kendilerine karşı olumsuz, karşısındaki kişiye karşı ise olumlu duygularla yaklaşır. Kendilerine olan güvenleri oldukça az olduğu için en temel kaygıları da terk edilmektir.

3- Kayıtsız bağlanma stili

Kendilerine karşı olumlu duygular beslerken, başkalarına karşı olumsuz duygular barındırırlar. Karşıdaki kişi tarafından reddedilmektense hiç ilişki içerisine girmemeyi ya da kendileri terk etmeyi tercih ederler. Bağımsız olmak onlar için çok daha önemlidir.

4- Korkulu bağlanma stili olan yetişkinler:

Hem kendisine hem de karşısındaki kişiye karşı olumsuz duygulara sahiptirler. İnsanların güvenilmez olduklarına olan inançları çok kuvvetlidir. Reddedilme korkusu fazla olduğu için, ilişkileri de yolunda gitmemektedir.

Kusursuz İlişki formülü

Yukarıda sıralanan çocukluk dönemine bağlı bağlanma stilleri yetişkinlik dönemimizdeki duygusal ilişkilerimizi de şekillendiriyor. Serkan Elçi, kusursuz ilişkinin formülünü şöyle açıklıyor:

Güvenli bağlanma yaşamış iki kişinin bir araya geliyor olması, kusursuz bir ilişkinin adı olmalıdır. Bu ilişkide hem duygusal yakınlık fazla olacaktır hem de karşılıklı dayanışmayla ilişki sürecektir. Birbirlerine karşı şefkati ve beğeniyi dile getirmek, ortak ilgi alanlarını keşfedebilmek, çatışmalarda sert başlangıç yerine, yumuşak geçişler yapabilmek, ortak hayaller ve hedefler oluşturabilmek sağlıklı bir ilişki için temel beklentilerdir.

Diğer bağlanmalarla yetişmiş olan bir birey ise ya kendine ilişkiyi zindan edecektir ya da karşısındakine. Kendisinin sürekli onu terk edeceğini düşünen biriyle birlikte olmak mı yoksa aşkı fark ettiği anda kaçan, uzaklaşan biriyle birlikte olmak mı? İlişkiler düşüncelerin, duyguların ve davranışların iç içe geçtiği karmaşık bir dinamiğe bağlıdır. Hedef; karşıdaki kişiyi değiştirmek veya var olan sorunu ortadan kaldırmak değil, bu kişiyle birlikte, bu sorunların nasıl üstesinden gelineceğini belirleyebilmektir.

Şimdi kadın – erkek  ilişki tipleri konusunda yapılmış olan başka bir araştırmayı ele alalım.Bu araştırmada, yalnızlık ,eşlilik ve kompleks ilişki modelleri araştırılarak ele alınmaktadır.Akademik yazı dilini biraz yumuşatarak daha anlaşılır olarak yazmak gerektiğinden,bazı yorumlar da katılmıştır..

Kadın Erkek İlişki Tipleri :

 

YANLIZLIK

İlgili resim

Olağan yalnızlık: Tabiki ilişkileri sıralandıracaksak, ilişkisizlik halinden başlamak gerekir. Bu “olağan yanlızlık“ dediğim normal kabul edilen bir yanlızlıktır. Misal, daha küçüksündür 8-9 yaşındasındır, henüz kız/erkek arkadaşın yoktur. Ya da kız arkadaşından yeni ayrılmışındır/yeni boşanmışındır, yeni birisini istemiyorsundur. vb.. Yani bu durumdaki yanlızlık pek bir “arayış durumunda olmadığınız“, “yanlızlık“ halinden hoşnut olduğunuz yanlızlıktır.

Dinsel Yanlızlık: Bunlar rahip keşiş gibi, kendilerini münzevi hayata adamış kişilerin tercihli yanlızlıklarıdır.

Asosyal yanlızlık: Bu “olağan yanlızlık“tan farkı, biriyle birlikte olmak istersiniz, ama bir türlü beceremezsiniz elinize yüzünüze bulaştırırsınız. Çoğunlukla yol yordam öğrenmeden önceki yanlızlıktır. Erkekse çoğunlukla kadınlarla iletişimde sorunları vardır. Kadınsa çok büyük ihtimalle hoş görünmeyi beceren biri değildir. Iki taraf da, biraz özgüvene ihtiyaç duyar.

 

TEK EŞLİLİK

İlgili resim

Romantik Tek Eşlilik: Klasik romantik sevgili durumlarıyla açıklanabilecek ilişki tipi. Sevgililik, Birlikte yaşamaya zamanla da evliliğe gidebilir. Teorik olarak, insanı en çok mutlu edecek durum budur. Ama bunun zorluğu öncelikle kendinizi tamamlayan birisini bulmakta. Ardından bu kişiyle, her ilişkide olağan olan ilişkininin kendine has zorluklarıyla mücadele edebilip, ilişkiyi başarıyla götürebilecek kişiliğe sahip olmak gerekmektedir. Bu romantik tek eşlilikte, İlk yıllar romantik olsa da, ilerleyen yıllar genelde ilişkiyi monotonlaştırarak, bireyleri farklı arayışlara götürebilmektedir.

Yapay Tek Eşlilik: Aslında zerre kadar evlenmek bir birliktelik yaşamak istemiyorsunuzdur, ama çevre baskıları -özellikle ailenizin baskılarıyla- bir ilişkiye başlarsınız. İlişki direk evlilikle bile başlayabilir. çoğunlukla görücü usulü tarzında evlenen tiplerde olur.

Prestij ilişkileri: iş adamları, iş kadınları gibi işkolikler’de bolca görülür. İlişki onlar için yaşamın doğal bir parçası değil, bir aksesuardır. İlişkinin temelinde para kazanma ve para harcama vardır. Sürekli alınacak yeni mobilyalar, gidilecek tatiller konuşulur. Para verilerek kiralanan dadılarla çocuk büyütülür, eşler için pahalı şeyler alınır ama gerçek anlamda duygusal yakınlık zayıftır. Birliktelikteki çoğu şey ruhsuzdur. İş hayatında prestij için evlilik/ilişki devam eder. İlişkide bir kendini adamışlık yoktur, tutku yoktur, sadece sürekli gittiğiniz bir bir kafeye bara gitmenin getirdiği alışkanlık vardır. Ömür boyu alınan aşırı eğitim ile ahlak kurallarıyla kısıtlanmış bu bireyler, başka türlüsünün nasıl olacağını bilemezler/hatırlamazlar. Onların gözünde bu yol, tek yoldur ve doğru yoldur.

Zorunluluk / Muhtaçlık İlişkileri: Eşlerden birinin, Ekonomik özgürlüğü olmadığı, diğerine muhtaç olduğu ve ilişkiyi devam ettiren şeyin bu ihtiyaç olduğu durumlarda geçerlidir. Çoğunlukla ev hanımları (hatta bazen ev erkekleri) çoğunlukla bu kategoriye girer. Sevgi ya hiç yoktur ya da yok denecek kadar azdır.

Maskeleme İlişkileri: Aslında olduğunu kişiyi gizlemek için bir ilişki yaşama durumlardadır. Çoğunlukla Anti-sosyal personality disorder sahibi kişilerde gözükür. İlişkinin kendisinden ziyade, sahip olunan hastalıklı kişiliği gizlemek için bir ilişki yaşanır. (Bu, ilişkinin önemsiz olduğu anlamına gelmez, sadece en öncelikli amaç, normal gözükmektir) .Günlük hayatta sık karşılaşılan bir durum değildir.

Uzak Eşlilik: Bu tek eşli yaşayıp da, eşlerini pek görmeyenlerin durumudur. Görüşememe sebebi pek çok şey olabilir, iş okul aile uzaklık ekonomik sıkıntılar tembellik vs.. Süre uzarsa, ve çok uzun zaman böyle ayrı olunacağı anlaşılırsa eşlerin gözleri yeni birileri aramaya başlar. Ayrılık olucaksa, ayrılan tarafın, yeni biri bulmuş olması kuvvetle muhtemeldir. Eğer ayrılık olmaz ve yeniden kavuşurlarsa, iki taraf da birbirine duyduğu güveni geliştirir ve sağlıklı bir birliktelik olur.

 

AZ EŞLİLİK

tek eşlilik ile ilgili görsel sonucu

Az Eşlilik: Yanlızlık, Çok eşlilikle tek eşlilik arasındaki geçiş evresidir. Çoğunlukla 2 türlüdür, Ya tek eşlilikten çok eşliliğe geçiş aşamasıdır. Ya da tam tersi çok eşlilikten tek eşliliğe.. “Az“ kavramını “tek“ ve “çok“ arasında bir kavram olarak değil, daha ziyade “tam“ kavramının noksanlığını vurgulamak için seçmekteyim. Yaşadığınız ilişkiniz, tam değildir, sürekli bir olmamışlık durumu vardır.

– 1. Durum: Geçiş, tek eşlilikten çok eşliliğe doğruysa, ilişkinizde (aldatılma veya benzeri) bir travma yaşamışınızdır; sonrasında kayış kopmuştur. Öfkeyle intikam almak istersiniz ve yeni biriyle birlikte olmak istersiniz. Ama ona da tam güvenemezsiniz, acaba benim için doğru kişi mi derken yeni biriyle tanışırsınız onunla da birliktelik yaşamaya başlarsınız ama hiç biriyle tam bir ilişki yaşayamıyorsunuzdur çünkü hala travmanızı atlatamamışınızdır. Ve böylece bir bakmışınız duygusal açıdan az eşlisinizdir.

– 2. Durum: Çok eşlilikten yanlızlığa geçiş durumundasınızdır. Çeşitli nedenlerle, çok eşlilik yaşamaktan vazgeçmek istiyorsunuzdur. İlişki olarak hiç bir karşı cinse de güvenemezsiniz, çünkü cinsellik olarak o kadar çok şey yaşamışsınızdır ki, temiz duygularla bir ilişkiye giremezsiniz. Yanlızlığa dönmek de o kadar sex bağımlılığından sonra zordur. Sıçmış bir durumdasınızdır. Bu geçiş aşaması için de sizi kabul edecek, size tahammul edecek biri bulabilirseniz, tek eşli olmasa da az eşli bir ilişki yürütürsünüz. Başka kimse olmaz, tek bir eş vardır ama ona yeterince ilgi gösteremezsiniz. Buna hiç enerjiniz yoktur. Bu yüzden az eşlidir ilişki. O kişi, sizin için “tek eş“ten ziyade “yarım eş“tir. Bir yandan yanlız olmak istersiniz, bir yandan da diğer mutlu insanlar gibi tek eşli güzel bir ilişkim olabilir mi acaba diye sorgularsınız. Öte yandan size yazan çekici birisi gördüğünüzde, kendinizi kontrol etmekte zorlanırsınız.. Hayat zordur, bocalama evresidir.

 

ÇOK EŞLİLİK

çok eşlilik ile ilgili görsel sonucu

Doğal Çok Eşlilik: Bu durum, mağarada yaşamaya devam etseydik, oluşacak haldi. Ne kadar bazıları kabul etmese de, evrimsel olarak çok eşli bir yaradılışa sahibiz. Doğada dişisi ile erkeği fiziksel olarak büyüklük farkı olan canlılar çok eşli yaradılışa sahiptir. Misal dişi aslan ile erkek aslan arasında fiziksel fark var, çok eşliler. Bülbüller öte yandan, dişisi ve erkeği fiziksel olarak birbirlerine çok benzer, ve tek eşlidir. Fakat insanlar, uygarlığı geliştirdikçe, bu doğal çok eşlilik de bazı sosyal evrim geçirmiş, şehir hayatında bulmak pek mümkün değil. (Sonuçta doğadaki çok eşlilik genelde tecavüzle oluyor, ve bu da şehir hayatında yasak malumunuz)

Dini Çok Eşlilik: Sadece islami değil, yahudilikte de hinduismde de pek çok dinde versiyonları vardır. Kadınlar neredeyse her zaman ikinci plandadır. Bu tarz ilişkinin en önemli amacı, “üremek“tir. Kadınlar da doğurduğu çocuk sayısıyla kıymetlenir. (genelde erkek çocuk sayısıyla) . Aslında burdan bir hikaye bile çıkabilir; Çok eşli evlilik yaşayan bir islami evlilikte, eşler arasında lezbiyen ilişki olursa, hayat nasıl olur?) (olmaz demeyin, anadolu köylerinde lezbiyenlik, oğlancılık, hayvanla ilişki gibi pek çok olay olabiliyor, epey haber var. Bu da olası bir şey. O dünyayı bilen biri, çok iyi bir hikaye çıkarabilir.)

Eşi Aldatma: Tek eşlilik yaşayan birinin, eşini aldatarak eşinden habersiz çok eşli bir yaşam sürmesidir. Bazı durumlarda, aldatan kişi, iki ilişkisini de eş değerde sürdürebilir, hangisini seçeceğine bir türlü karar veremez. Bazen de ilişkinin güvencesinden çıkmak istemez ama hayatı da yaşamaya devam etmek ister. Bazen ise sadece hayır diyemez, kibarca isteyen herkesle birlikte olur. Daha farklı durumlar da vardır. (özellikle daha muhafazakar ailelerden gelenlerde) evli erkekler, genelde gerçek eşini “üreme aracı“ olarak görürler, çocukların bakımını kadınları üstlerine yıkarlar, evle pek ilgilenmezler. Evliliği prestij için (daha doğru ifadeyle, mahalle/aile baskısından) sürdürürler. Aldattığı kişiyle de hayatın keyfini yaşarlar. Daha farklı aldatma çeşitleri de vardır elbette..

One-Night Stand: Tek gecelik ilişki. Tanışırsın, sevişirsin, sonra bir daha görmezsin. Keyifli gibi gözükse de çok enerji gerektirir. Her seferinde yeni bir vucut bulmak kolay olmaz. Ayrıca sürekli tekrarlanması halinde duygusal boşluğu arttırır.

Fuck Body: Çoğunlukla One-night stand için her sefer yeni biri bulamayanlar için bir yöntemdir. Hem de dışarıda sevgili modunda gezebilirler, içlerindeki bir duygusal boşluğu kapatmaya çalışabilirler. Ama bünyelere zarar verebilir. Özellikle açık konuşulmamışsa, bir taraf durumu tek eşlilik olarak algılarken bir taraf fuck body olarak algılarsa, tek eşlilik olarak algılayan taraf epey zarar görür.

Kiralık ilişkiler: İlişki arayan insanlarla para karşılığı birlikte olunan ilişkilerdir. Bir taraf diğerine ödeme yapar. Belli süre boyunca diğeri de hizmet verir. Hayat kadınları en iyi örnektir buna ama bu hizmet her zaman sex olmak zorunda değildir. Misal bazıları sadece sohbet edecek biri arar. Kimisi de, bir kaç gün boyunca sevgilisi gibi davranacak birisinin olmasını ister.

KOMPLEKS İLİŞKİLER:

İlgili resim

Deneysel ilişkiler: Bu ilişki, sürekli ayrılıp barışan kişilerin durumudur. Birbirleriyle olamazlar, ama birbirlerinden ayrı da kalamazlar. Sürekli kavga gürültü bir yandan gitse de birbirlerini severler tabi zaman zaman nefret de ederler. Sürekli bir şey denerler, denedikçe ilşki daha da “deneysel“leşir ama giderek de gelişerek bağlanma sağlanır.

Normal Arkadaş + Bonus: Bu olay çoğunlukla tek eşlilikle olur. (Ama tabi çok eşli yaşamlarda da olabilir.) Olayı şudur, seviştiğiniz kişiyle iyi bir arkadaşsınızdır. Birlikte vakit geçirmekten hoşlanıyorsunuzdur. Bonus olarak da sevişiyorsunuzdur. Öte yandan bu kişiye, yakın arkadaşlarınızla davrandığınız gibi davranırsınız. Canınız sıkılınca ararsınız ya da o canı sıkılınca arar. Yardıma ihtiyacı olunca söyler ya da siz yardım istersiniz. Ama yardım gelmezse bu bir sorun sebebi değildir, sonuçta normal bir arkadaşınız da size yardım etmeyebilir. Geçerli bir sebebi olmadan, sırf üşendiği için yardım etmeyebilir. Dahası arada bir şey olur misal 15 gün 1 ay görüşmeyebilirsiniz. Sonra görüştüğünüz zaman tıpkı normal arkadaşlar gibi muhabbetinize devam edersiniz. Sonuçta normal bir arkadaşınıza “beni niye 2 haftadır aramıyorsun“ diye trip atmazsın, hani alınabilirsin belki bu normal karşılanabilir belki (sadece belki) ama bu yüzden bağırıp çağırmazsın, kavga çıkarmazsın, küsüp gitmezsin. Sonuçta normal bir arkadaşının her allahın günü seni aramasını beklemezsin. Ya da ne bileyim, beni niye eve bırakmadın diye sorun çıkartmazsın. Öte yandan, fuck body de bahsettiğimiz şekliyle sadece seks değildir aranızdaki. her şeyini de karşındakiyle paylaşabilirsin. Dürüst olabilirsin ve de olmalısın. Çünkü karşındaki sadece seviştiğin bir vucut değil, aynı zamanda değer verdiğin bir arkadaşındır. Sırf sevişiyorsunuz diye, çok farklı beklentilere girilmez, karşı tarafa sorumluluk yüklenmez.

Herşey süper giderse, zamanla bu “Normal arkadaş + bonus“ ilişkisi “Romantik Tek Eşlilik“e dönüşmeye başlayabilir. Ancak bu dönüşüm, beraberinde beklentileri yükseltir beklentilerin yükselmesi de sorunları getiririr. Sorunlar başgösterdikten sonrası muammadır çoğunlukla, deneysel ilişkiye doğru gider.Hayat arkadaşlığının aslında önemli olduğu bu yaşamda aslolan öncelikle arkadaşça yapılan aktivitelerden birlikte keyif alabilmeyi sağladıktan sonra tek eşli sadakat dolu bir ilişki yaşayabilmektir.Ancak ne yazık ki insanlar bu durumu kavrayamamaktadırlar.Çünkü onlara öğretilen ve şartlandırılan ilişki modelleri farklı bir zemindedir.Ancak o zeminler eğer ki sağlam olsaydı yüzyıllardır sadakatsizlikler ve ayrılıklar mevcut olmazdı.Demek ki oturup düşünmemiz gerekir; biz nerede hata yapıyoruz diye..

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da bir web sitesi veya blog oluşturun

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: